MUỒNG KIM PHƯỢNG


Cây Muồng Kim phượng – lim xẹt

Lim xẹt còn gọi là lim sét, muồng kim phượng, phượng vàng; tên thông dụng trong tiếng Anh là: Yellow Flamboyant, Copperpod.

Lim xẹt có danh pháp hai phần là: Peltophorum pterocarpum (Ptero: cánh; carpum: quả; nghĩa là cây có quả có cánh) thuộc phân họ Vang (Caesalpiniaceae), họ Đậu (Fabaceae).

Mô tả cây muồng kim phượng (lim xẹt)

Muồng kim phượng (lim xẹt) là cây trung mộc cao 20-25m, thân màu xám trắng, phân cành thấp. Lá kép lông chim hai lần, cành non và lá non có lông màu rỉ sét, lá có cuống chung dài: 25–30 cm mang 4-10 đôi lá cấp 1, mỗi lá cấp 1 mang 10-22 đôi lá chét, lá nhỏ thuôn đầu tròn. Hoa chùm tụ tán ở đầu cành có lông màu hoe đỏ như nhung dài 20–40 cm, hoa nhỏ 2 cm có năm cánh màu vàng, đáy có lông. Quả đậu, dẹt dài 10–12 cm có cánh.

Kết quả hình ảnh cho cây muồng kim phượng

Chúng tôi chuyên cung cấp, bán cây muồng kim phượng (lim xẹt) các loại để trồng cây công trình, biệt thự sân vườn, khu công nghiệp, khu đô thị. Các cây muồng kim phượng (lim xẹt) kích cỡ nhỏ có đường kính gốc từ 4 cm đến 10 cm, các cây muồng kim phượng (lim xẹt) nhỡ có đường kính từ 10 cm đến 15 cm, thích hợp trồng đường phố, khu công nghiệp, khu đô thị. Các cây muồng kim phượng (lim xẹt) có kích cỡ lớn hơn, từ 15 - 20 cm hoặc hơn 20cm, thường thích hợp trồng khu đô thị, khu sân vườn cần trồng để có cây xanh cảnh quan phủ xanh ngay. Hãy liên hệ với chúng tôi để có thông tin chi tiết.

Phân bố muồng kim phượng (lim xẹt)

Cây nguyên sản mọc ở các loại rừng thưa, hậu rừng sác. Tại Việt Nam muồng kim phượng (lim xẹt) phân bố chủ yếu ở miền trung và Nam bộ: Từ Quảng Bình, Quảng Trị đến Khánh Hoà. Miền nam cây muồng kim phượng (lim xẹt) mọc tự nhiên ở Bình Dương, Đồng Nai. Miền Bắc cũng có một loài cây tương tự là cây muồng bắc có thân đen, tán lá thưa hơn tên khoa học Peltophorum tonkinensis hoặc P. dasyrrachis)

Sinh trưởng của cây muồng kim phượng (lim xẹt)

Là một trong những loài cây nhiệt đới điển hình, cây có hoa đẹp, cây muồng kim phượng (lim xẹt) có biên độ sinh thái rất rộng, có khả năng sinh trưởng phát triển tốt trong nhiều điều kiện khác nhau: Vùng ven biển, trung du, miền núi. Cây có thể sống được trên nhiều loại đất, kể cả đất chua, chịu được nắng nóng, khô hạn. Đặc biệt cây có thể phát triển tốt trên vùng đất toàn cát ở ven biển.

Cây ưa sáng tái sinh hạt và chồi đều mạnh.

Kết quả hình ảnh cho cây muồng kim phượng

Công dụng của cây muồng kim phượng (lim xẹt)

Cây muồng kim phượng được trồng rộng rãi làm cây cảnh (do cây có tán tròn đều và hoa nở rộ rất đẹp) và che bóng trên đường phố, công viên, công sở, trường học. Hiện một số thành phố lớn ở Việt Nam như Hải Phòng, Hà Nội, Đà Nẵng, Nha Trang, TP Hồ Chí Minh... Lim xẹt là một trong các loài cây chủ lực chiếm cơ cấu cao trong hệ thống cây xanh đô thị. TP Đà Nẵng đã đưa cây lim xẹt vào trong 5 loài cây chủ lực của TP.

Gỗ cây muồng kim phượng (lim xẹt) tương đối cứng được sử dụng làm trong ngành xây dựng, đóng đồ mộc.

KỸ THUẬT GIEO ƯƠM LIM XẸT

Tên Việt Nam: LIM XẸT, MUỒNG KIM PHƯỢNG.

Tên khoa học: Peltophorum pterocarpum

Họ: Caesalpiniaceae

I. Đặc điểm hình thái của lim xẹt (muồng kim phượng)

- Là cây gỗ cao 25 – 30 m, cành non có lông màu đỏ.

- Lá kép lông chim 2 lần, lá thuôn nhỏ, đầu tròn, gốc rất lệch, lá kèm nhỏ.

- Cụm hoa hình chùy ở đầu cành, phủ lông màu đỏ.

- Quả đậu dẹt, có cánh.

II. Phân bố địa lý của lim xẹt (muồng kim phượng)

- Ở Việt Nam, cây phân bố chủ yếu ở các tỉnh miền Trung và miền Nam.

- Cây ưa sáng, tái sinh hạt và chồi đều mạnh, chịu được khô hạn.

III. Giá trị kinh tế của lim xẹt (muồng kim phượng)

Gỗ màu vàng nâu, rắn, khá bền, chéo thớ, vòng năm khó nhận, gỗ nhuộm màu nâu. Gỗ dùng trong xây dựng, đóng tàu và làm đồ mộc, cây cho hoa đẹp làm phong cảnh, cho bóng mát.

IV. Một số thông số kỹ thuật của lim xẹt (muồng kim phượng)

- Phương thức bảo quản muồng kim phượng:

+ Điều kiện thông thường, khô, thoáng mát, ở nhiệt độ 25 – 30oC, hạt được giữ 1 năm.

+ Bảo quản khô mát ở nhiệt độ 5 – 10oC, hạt giữ được 3 – 4 năm.

Không để hạt nơi ẩm, thấp, dễ thấm nước.

- Khối lượng 1.000 hạt khoảng 55 gram.

- Số hạt/1 kg khoảng 18.000  hạt

V. Kỹ thuật gây trồng muồng kim phượng (lim xẹt)

1. Thu hái, chế biến và bảo quản hạt giống muồng kim phượng (lim xẹt)

- Thu hái hạt giống trên những cây mẹ từ 10 tuổi trở lên. Cây mẹ được chọn phải có hình dáng đẹp, thân thẳng, chiều cao dưới cành từ 6m trở lên, tán lá đều, không sâu bệnh, cụt ngọn, cây có sức sinh trưởng khá, chỉ thu hái những quả đã chín. Dấu hiệu nhận biết quả đã chín: Vỏ khô có màu nâu hoặc cánh gián.

- Quả lim xẹt sau khi thu hái đem về phải chế biến ngay. Tiến hành phân loại quả, những quả chưa chín được ủ lại thành từng đống từ 2 – 3 ngày cho quả chín đều, đống ủ không cao quá 50 cm và phải thông gió, mỗi ngày đảo lại 1 lần. Quả chín thì rải đều phơi dưới nắng để tách hạt ra khỏi quả. Sau khi hạt tách ra khỏi quả phải thu ngay để tránh ảnh hưởng của nhiệt độ cao, loại bỏ tạp chất, hạt lép. Khi phơi phải đảo trộn nhiều lần trong ngày. Không phơi quả trên nền xi măng; chỉ phơi trên vải, cót, nong, nia, … Hạt sau khi thu tiếp tục phơi 2 – 3 nắng cho khô, sàng sảy sạch thu hạt tốt cho vào bao vải hoặc chum, vại đem đi bảo quản.

2. Tạo cây con muồng kim phượng (lim xẹt)

2.1 Xử lý hạt giống muồng kim phượng (lim xẹt)

Hạt giống trước khi gieo được ngâm trong thuốc tím (KMnO4) nồng độ 0,05% trong 10 phút, sau đó vớt ra rửa sạch và ngâm hạt trong nước 80oC để nguội dần sau 8 giờ. Chọn những hạt trương (kích thuớc của hạt lúc trương lớn hơn kích thước hạt bình thường từ 1,5 – 2 lần) vớt ra và ủ trong túi vải (những hạt chưa trương tiếp tục xử lý trong nước 80oC). Hằng ngày rửa chua bằng nước ấm (nuớc sạch), túi vải ủ hạt phải luôn luôn ẩm. Sau 2 – 3 ngày hạt nẩy mầm có thể đem đi gieo.

2.2 Chuẩn bị bầu đất ươm muồng kim phượng (lim xẹt)

Dùng túi bầu PE 10 x 15 cm đựng hỗn hợp ruột bầu. Thành phần ruột bầu gồm 80% đất tầng AB + 20% phân hữu cơ đã hoai (phân chuồng, phân xanh, phân rác). Đất làm ruột bầu được đập sàng nhỏ trộn đều với phân và đổ vào bầu thật đầy, sau đó xếp thành luống có chiều ngang 0,8-1m, chiều dài tùy ý, khoảng cách giữa 2 luống 0,4 m.

2.3 Gieo hạt muồng kim phượng (lim xẹt)

Trước khi gieo hạt, bầu đất phải được tưới nước đủ ẩm trước đó 1 ngày. Chọn những hạt nhú mầm, dùng que bằng đầu đũa được vót nhọn một đầu tạo lổ giữa bầu sâu 1 – 1,5 cm rồi gieo hạt vào, phủ một lớp đất mịn vừa lắp kín hạt, dùng rơm (hoặc cỏ khô, lá khô) đã qua khử trùng bằng nước vôi trong để che phủ mặt luống, bên trên dùng dàn che nắng 50% – 70%. Hằng ngày tưới nước đều (sáng sớm và chiều tối), đủ ẩm. Sau 6 – 7 ngày, cây mạ mọc đều thì bỏ lớp vật liệu che phủ (rơm, rạ, cỏ, lá khô) và chăm sóc luống bầu, bầu nào cây chết phải được cấy dặm ngay. Chú ý đề phòng nấm bệnh và côn trùng phá hoại cây mầm.

2.4 Chăm sóc cây con muồng kim phượng (lim xẹt)

Hàng ngày tưới nước đủ ẩm vào sáng sớm và chiều tối. Khi cây còn nhỏ, mỗi ngày tưới 2 lần, 2 – 3 lít/m2/1 lần. Khi cây đã lớn, 1 lần/ngày hoặc 2 ngày/1lần, 4 – 5 lít/m2/1 lần. Cách 15 ngày làm cỏ phá váng 1 lần.

Cây muồng kim phượng (lim xẹt) con trong giai đoạn vườn ươm có sự cạnh tranh mạnh mẽ về không gian dinh dưỡng (đặc biệt là nhu cầu ánh sáng) hoặc do nhiều lý do khác, những cây không có khả năng cạnh tranh sẽ sinh trưởng kém vì vậy cần bố trí cây con một cách hợp lý, đồng thời cần tạo dàn che bóng cho cây với tỷ lệ che phủ khác nhau từ 30 – 50 %. Khi cây con bén rễ thì tháo dỡ dần dàn che ra.

Khi cây con đạt chiều cao 10 – 15 cm thì tiến hành đảo bầu nhằm tránh trường hợp rễ cây phát triển xuyên qua túi bầu, xếp các cây có cùng chiều cao với nhau để tiếp tục chăm sóc hoặc bón thúc. Cần bón thúc cho những cây có sức sinh trưởng kém bằng phân Urê hoặc Sunfát đạm với liều lượng là 0,25 gram hoặc NPK 16-16-8 pha loãng 1%, sau khi bón thúc phải tưới lại bằng nước.

Trước khi xuất vườn từ 2 – 4 tuần, ngừng hẳn việc tưới phân, giảm lượng nước tưới để hãm cây nhằm giúp cây con cứng cáp, làm quen dần với điều kiện khó khăn khi đem trồng rừng.

Thời gian nuôi cây muồng kim phượng (lim xẹt) trong vườn ươm từ 3 - 4  tháng, cây có chiều cao 25 – 35 cm, đường kính cổ rễ  3 – 4 mm thì có thể xuất vườn.

2.5 Phòng trừ sâu bệnh cho muồng kim phượng (lim xẹt)

Cây con muồng kim phượng (lim xẹt) ở giai đoạn vườn ươm phải được thường xuyên chăm sóc, làm sạch cỏ để tránh sâu, bệnh gây hại. Để ngăn ngừa nấm hại, dùng Booc đo nồng độ 1% phun đều lên trên mặt lá với liều lượng phun 1 lít/4m2, 2 tuần/1 lần.

Khi phát hiện nấm bệnh thì tưới dung dịch Booc đo 1% hay COC 85 liều lượng 25 gram/1 - 2 bình 8 lít, phun sương đều trên mặt lá với liều lượng phun 1 lít/4m2, 10 – 15 ngày phun 1 lần, liên tục 2 – 3 lần liền. Nếu sâu ăn lá hoặc một số côn trùng khác có thể dùng Bassa 50ND pha 1/400 – 1/600 hoặc dùng Methyl parathion 0,1% để phun. Nên phun thuốc vào buổi chiều. Sau khi phun thuốc 2 – 3 giờ  thì tưới lại bằng nước sạch.